Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Grudziądzu

POSTANOWIENIE

Dnia 6 listopada 2025 roku

Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Maciej Lubiński

Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Rakoczy

po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 roku w Grudziądzu

na rozprawie sprawy z wniosku P. R. w G.

z udziałem R. Z. i K. Z.

o zobowiązanie sprawcy przemocy w rodzinie do opuszczenia mieszkania i zakazanie zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia oraz zakazanie zbliżania się do osoby doznającej przemocy domowej

p o s t a n a w i a :

I.  oddalić wniosek;

II.  uchylić postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia z dnia 7 października 2025 roku;

III.  ustalić, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem
w sprawie;

IV.  kosztami sądowymi, od uiszczenia których wnioskodawca był zwolniony, obciążyć Skarb Państwa;

V.  orzec, że postanowienie jest natychmiast wykonalne.

Sygn. akt I Ns 953/25

UZASADNIENIE

Wnioskodawca P. R. w G.złożył w dniu
2 października 2025 roku wniosek o zobowiązanie uczestnika R. Z., jako sprawcy przemocy w rodzinie, do opuszczenia wspólnie zajmowanego z K. Z. lokalu w Ł. przy ul. (...) i jego bezpośredniego otoczenia oraz zakazanie zbliżania się R. Z. do tego lokalu i jego bezpośredniego otoczenia na odległość 100 metrów, a także zakazanie zbliżania się R. Z. do doznającej przemocy domowej K. Z. na odległość 100 metrów.

Argumenty przemawiające za uwzględnieniem wniosku przedstawiono
w uzasadnieniu wniosku /k. 3v-4/.

Postanowieniem z dnia 7 października 2025 roku /k. 21/ Sąd udzielił zabezpieczenia roszczenia poprzez przedłużenie obowiązywania do czasu rozpoznania wniosku w niniejszej sprawie: zakazu zbliżania się przez R. Z. do doznającej przemocy domowej K. Z. na odległość mniejszą niż 100 metrów; nakazu natychmiastowego opuszczenia przez R. Z. lokalu zajmowanego wspólnie z K. Z. położonego w Ł. przy ul. (...) i jego bezpośredniego otoczenia oraz zakazu zbliżania się przez R. Z. do tego lokalu i jego bezpośredniego otoczenia na odległość mniejszą niż 100 metrów - wydanych w dniu 24 września 2025 roku przez funkcjonariusza K. (...) w G. (art. 755 ² § 1 k.p.c.).

W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania R. Z., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie wniosku, uchylenie postanowienia o zabezpieczeniu z dnia 7 października 2025 roku oraz stwierdzenie, że postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku jest natychmiast wykonalne. Jednocześnie domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Argumenty przemawiające za oddaleniem wniosku przedstawiono
w uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek /k. 48-51/.

Na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 roku uczestniczka K. Z. przyłączyła się do wniosku /k. 56v/.

Sąd ustalił, co następuje:

K. Z. i R. Z. są małżeństwem od 21 lat. Zamieszkują we wspólnym domu położonym w Ł. przy ul. (...) wraz z dziećmi,
tj. synem T. Z. ((...)lat) oraz synem S. Z. ((...)lat).

R. Z. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w Ł. przy ul. (...). Przedmiotem działalności jest skup złomu i surowców wtórnych. K. Z. również prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) o tożsamym profilu działalności gospodarczej. Faktycznym miejscem prowadzenia przez uczestniczkę działalności gospodarczej jest miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez jej męża. W praktyce uczestnicy wspólnie prowadzą działalność gospodarczą. R. Z. zajmuje się przywozem i wywozem złomu i surowców wtórnych oraz pomaga pracownikom rozładowywać i załadowywać towar. Z kolei K. Z. zajmuje się sprawami administracyjnymi firmy.

W małżeństwie K. i R. Z. od dłuższego czasu narastał konflikt. Uczestnicy są osobami o porywczych charakterach i często dochodziło między nimi do kłótni na tle spraw zawodowych i rodzinnych. Sytuację pogarszało nadużywanie alkoholu przez uczestnika. Mimo wszystko małżonkowie nadal wyjeżdżali razem na ferie, wakacje, weekendy, a także z powodzeniem prowadzili wspólną działalność gospodarczą. Ostatecznie jednak K. Z. podjęła decyzję o rozstaniu się z uczestnikiem i złożyła pozew o rozwód z winy męża.

W dniu 23 września 2025 roku w związku z zawiadomieniem zgłoszonym przez uczestniczkę K. Z., dotyczącym awanturującego się uczestnika, funkcjonariusze P. (...) w Ł. podjęli interwencję w domu uczestników
przy ul. (...) w Ł.. Tego dnia uczestnik R. Z. uderzył żonę
w głowę i wyzywał ją słowami wulgarnymi. Na skutek uderzenia K. Z. miała rozciętą wargę i leciała jej krew z nosa. Było widoczne u niej zasinienie
w okolicach ust. K. Z. nie potrzebowała jednak pomocy medycznej. Na skutek interwencji uczestnik został zatrzymany przez Policję, doprowadzony do K. (...) w G., a następnie osadzony w (...).

W dniu 24 września 2025 roku został wydany przez funkcjonariusza K. (...) w G.: nakaz natychmiastowego opuszczenia przez R. Z. lokalu zajmowanego wspólnie z K. Z. położonego w Ł. przy ul. (...) i jego bezpośredniego otoczenia, zakaz zbliżania się przez R. Z. do tego lokalu i jego bezpośredniego otoczenia na odległość mniejszą niż 100 metrów oraz zakaz zbliżania się przez R. Z. do K. Z. na odległość mniejszą niż 100 metrów.

Po opuszczenia wspólnego domu R. Z. zamieszkał w pomieszczeniu biurowym swojej firmy położonym w Ł. przy ul. (...). Uczestnicy nadal mieli jednak ze sobą bezpośredni kontakt w sprawach dotyczących opieki nad dziećmi i wspólnej działalności gospodarczej. Uczestnik raz w tygodniu zawoził młodszego syna na basen. Uczestnicy widywali się także w biurze firmy. Uczestniczka nie obawiała się wówczas uczestnika i nie zgłaszała Policji naruszenia przez niego zakazu zbliżania.

Po zdarzeniu z dnia 23 września 2025 roku R. Z. przemyślał swoje zachowanie. Uczestnik, kierując się chęcią naprawy sytuacji rodzinnej, jak i poprawy swojego zachowania, dobrowolnie zaczął uczęszczać na zajęcia korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc domową, a także na terapię uzależnień
w przychodni (...) w W. przy ul. (...). Jednocześnie korzysta
z pomocy psychiatry i stosuje leki wyciszające. Uczestnik przyjął do wiadomości, że jego naganne zachowanie stanowiło problem i w związku z tym podjął konkretne kroki w celu jego poprawy. Uczestnik panuje nad sobą i nie stanowi obecnie zagrożenia dla uczestniczki.

Dom położony w Ł. przy ul. (...) jest na tyle przestronny, że umożliwia korzystanie z niego bez konieczności pozostawania przez uczestników
w stałym kontakcie.

(okoliczności bezsporne,

dowód: notatka z interwencji z 23.09.2025 r. – k. 15 akt;

notatka z 24.09.2025 r. – k. 14 akt;

nakaz/zakaz z 24.09.2025 r. – k. 5-6 akt;

protokół czynności z 24.09.2025 r. – k. 7-8v akt;

przesłuchanie uczestniczki K. Z. – k. 56v-58 akt;

przesłuchanie uczestnika R. Z. – k. 58-59 akt)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne
i dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a także na podstawie przesłuchania uczestniczki K. Z. i uczestnika R. Z..
W ocenie Sądu z zeznań uczestników postępowania złożonych na rozprawie w dniu
6 listopada 2025 roku wyłania się spójny obraz przebiegu zdarzeń w dniu
23 września 2025 roku i relacji panujących między małżonkami.

Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1673; dalej: ustawa) jeżeli osoba stosująca przemoc domową wspólnie zajmująca mieszkanie swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy domowej czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba doznająca tej przemocy może żądać, aby sąd, właściwy według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, zobowiązał ją do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia. Z kolei zgodnie
z art. 11aa ust. 1 ustawy osoba doznająca przemocy domowej może żądać, aby sąd,
o którym mowa w art. 11a ust. 1, wydał wobec osoby stosującej przemoc domową zakaz zbliżania się do niej na wyrażoną w metrach odległość lub zakazał osobie stosującej przemoc domową kontaktowania się z nią, gdy osoba stosująca przemoc domową swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy domowej stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia osoby doznającej tej przemocy.

W myśl art. 2 pkt 2 wymienionej ustawy przez przemoc domową należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:

a)  narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,

b)  naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,

c)  powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,

d)  ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,

e)  istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej

Z powyższych przepisów jasno wynika, że nakazanie opuszczenia mieszkania jest możliwe, gdy zachowanie polegające na stosowaniu przemocy domowej czyni „szczególnie” uciążliwym wspólne zamieszkiwanie. W doktrynie wskazuje się, że musi wobec tego występować uciążliwość o szczególnie dużym nasileniu, niezwykłym, wyjątkowym (zob. A. Kiełtyka, Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie. Komentarz, wyd. II., teza 7. do art. 11a).

W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że między małżonkami istnieje wzajemny konflikt, który nasilił się w dniu 23 września 2025 roku,
w związku z którym uczestnik R. Z. wszczął awanturę, w trakcie której uderzył żonę w głowę i wyzywał ją słowami wulgarnymi. Zachowanie uczestnika
w dniu 23 września 2025 roku w sposób oczywisty było naganne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał jednak, aby w chwili obecnej zachodziło ryzyko, że uczestnik postępowania będzie stosować przemoc w rozumieniu art. 2 pkt. 2 powołanej ustawy. Sąd wydaje zaś postanowienie, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 k.p.c. w zw. art. 13 § 2 k.p.c.). Jeżeli zachowanie uczestnika wyczerpywało jednostkowo znamiona przestępstwa, to uczestniczka ma prawo domagać się ścigania w postępowaniu karnym. Uczestniczka sama zeznała jednak, że aktualnie uczestnik pracuje nad sobą i chodzi na terapię
/k. 57/. Zeznania te znajdują także potwierdzenie w zeznaniach uczestnika R. Z. /k. 58-59/. Uczestnik, kierując się chęcią naprawy sytuacji rodzinnej, jak
i poprawy swojego zachowania, dobrowolnie uczestniczy w zajęciach korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową (do dnia 4 listopada 2025 roku uczestnik wziął udział w 9 spotkaniach). R. Z. uczęszcza także na terapię uzależnień w przychodni (...) w W. (do dnia 4 listopada 2025 roku uczestnik wziął udział w 8 spotkaniach). Uczestnik korzysta też z pomocy psychiatry
i stosuje leki wyciszające. Na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 roku, pomimo widocznych emocji, uczestnik panował nad swoich zachowaniem. Uczestnik wyraża wolę naprawienia relacji z uczestniczką oraz chęć powrotu do domu, ale dopiero po zaakceptowaniu tego przez żonę /k. 58/. Uczestnik przyjął do wiadomości, że jego naganne zachowanie stanowiło problem i w związku z tym podjął konkretne kroki
w celu jego poprawy. Stwierdzić zatem należy, że zachowanie uczestnika zmieniło się na tyle, że może on wrócić do wspólnego domu, bez stwarzania zagrożenia dla uczestniczki.

Ponadto w niniejszej sprawie Sąd nie dostrzega, aby pomiędzy K. Z. i R. Z. istniała wyraźna zależność typu „silniejszy sprawca przemocy - słabsza ofiara”. Z zeznań uczestniczki wynika, że nie obawia się ona męża w pracy /k. 57v/. Jest ona w stanie wspólnie z uczestnikiem prowadzić działalność gospodarczą. Uczestniczka nie sprawia też wrażenia osoby słabej i nie potrafiącej przeciwstawić się niepożądanym działaniom innych osób.

Przepis art. 11a ustawy jest przepisem szczególnym i jako taki nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten nie może być stosowany
w każdej sytuacji istnienia konfliktu pomiędzy wspólnie zamieszkującymi uczestnikami, a jedynie w sytuacji stosowania przemocy przez jednego
z domowników nad innym i istnienia wyraźnej relacji typu „sprawca przemocy-ofiara” (zob. postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 2.07.2019 r., IV Ca 712/19, LEX nr 2712595).

Podkreślić w tym miejscu należy, że przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej należy stosować z dużą ostrożnością, gdyż niezwykle mocno ingerują one w konstytucyjną zasadę ochrony własności i wolności osobistej. Taka ostrożność jest wskazana tym bardziej w sprawach niejednoznacznych i świadczących o głębokim konflikcie między uczestnikami. W takich sytuacjach zachodzi bowiem ryzyko instrumentalnego wykorzystywania takich postępowań, a orzeczenie wydane
w niniejszej sprawie może mieć znaczenie merytoryczne dla innych toczących się między uczestnikami spraw sądowych (np. sprawy rozwodowej, karnej, czy rodzinnej o ustalenie kontaktów z dziećmi). W ocenie Sądu środki przewidziane tą ustawą mają charakter interwencyjny w tym znaczeniu, że mają na celu wywarcie wpływu na osobę stosującą przemoc domową i uzyskanie poprawy jej zachowania. Jeżeli cel ten zostanie osiągnięty, to dalsze stosowanie tych środków nie powinno mieć miejsca (zob. art. 11ab ustawy). Celem ustawy nie jest bowiem trwałe usunięcie takiej osoby
z rodziny, a tylko tymczasowe odizolowanie na okres niezbędny do podjęcia stosowanych działań.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie wymienionych wyżej przepisów, Sąd oddalił wniosek i uchylił postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia z dnia
7 października 2025 roku (art. 560 ⁸ k.p.c.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Sąd nie dostrzegł podstaw do odstąpienia od zasady ogólnej obowiązującej w postępowaniu nieprocesowym, zgodnie z którą, jego uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Kosztami sądowymi, od uiszczenia których wnioskodawca był zwolniony, Sąd obciążył Skarb Państwa na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Na podstawie 560 ⁷ § 5 k.p.c. Sąd orzekł, że postanowienie jest natychmiast wykonalne.